Derin Kazı, Temel ve İksa İşleri Göçük Acil Müdahale Planı Şablonu (Word)

İnşaat ve altyapı projelerinde en sinsi ve ölümcül tehlikelerden biri toprak göçüğü ve şev kaymasıdır. 1 metreküp nemli hafriyat toprağının ağırlığı yaklaşık 1.6 ila 2 ton arasındadır. Göçük altında kalan bir işçinin göğüs kafesine binen bu devasa yük, saniyeler içinde asfiksiye (nefessiz kalma) ve ezilme sendromuna (Crush Syndrome) yol açar.

Bu makalede Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği çerçevesinde derin kazı, temel açma ve iksa çalışmalarındaki emniyet kriterlerini açıklıyor; Word formatında Derin Kazı ve Göçük Acil Müdahale Şablonunu kullanımınıza sunuyoruz.

Kazılarda Hayat Kurtaran Temel Emniyet Kuralları

1. İksa ve Şevlendirme Zorunluluğu

Zeminin kendini taşıma kabiliyetine bakılmaksızın 1.5 metreyi aşan tüm temel kazısı ve kanal hendeklerinde uygun iksa (ahşap tahkimat, çelik kutu iksa, fore kazık vb.) yapılmalı veya zeminin doğal kayma açısına uygun şev verilmelidir. Dolgu zeminlerde ve yağışlı havalarda bu derinlik kriteri 1 metreye kadar düşürülmelidir.

2. Kazı Kenarı Güvenlik Bandı (2 Metre Kuralı)

Kazı kenarındaki zemin prizmasına binen ilave yükler göçüğün bir numaralı tetikleyicisidir. Kazı kenarına en az 2 metre mesafeye kadar hafriyat toprağı dökülmesi, inşaat demiri istiflenmesi veya ağır kamyon/ekskavatör yanaşması kesinlikle yasaktır.

3. Yeraltı Tesisat Hatlarının Tespiti

Kazıya başlamadan önce elektrik dağıtım şirketinden, doğalgaz idaresinden ve belediyeden altyapı haritaları temin edilmelidir. Kablo dedektörü ile hatlar taranmalı, belirlenen boru güzergahlarında kepçeli kazı durdurularak el aletleriyle denetimli kazı yapılmalıdır.

Göçük Anında Yapılan Ölümcül Hatalar

• Ekskavatör Kepçesiyle Toprak Kazmak: Kazazedenin bulunduğu yere iş makinesi daldırmak işçinin parçalanmasına veya kepçe dişleriyle ezilmesine sebep olur. Kazı sadece el kürekleriyle yapılmalıdır.
• Güvensiz Şekilde Çukura Atlamak: İlk göçüğün ardından ikinci ve daha büyük bir şev kayması riski yüksektir. Çukura giren kurtarma personeli arkasını çelik panolar veya iksa kalkanlarıyla emniyete almalıdır.