Şantiye ve İnşaat İşleri Acil Durum Eylem Planı Şablonu (Word)

İnşaat ve şantiye ortamları; katların yükselmesi, hafriyat derinliğinin artması, sürekli değişen taşeron kadroları ve ağır iş makinelerinin eşzamanlı çalışması nedeniyle en yüksek kaza ve acil durum riski barındıran çalışma sahalarıdır. Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca her şantiye, projenin dinamik aşamalarına göre revize edilen özgün bir Acil Durum Planına sahip olmak zorundadır.

Bu makalemizde inşaat projelerinde kaza ve afet anında can kaybını sıfıra indiren eylem adımlarını ele alıyor; şantiye şefleri ve iş güvenliği uzmanları için hazırladığımız düzenlenebilir Word (.docx) Şantiye Acil Durum Eylem Planı Şablonunu paylaşıyoruz.

İnşaat Şantiyelerinde Karşılaşılan 4 Büyük Acil Durum

1. Yüksekten Düşme ve Askıda Kalma Olayları

İnşaat kazalarının %45'i yüksekten düşme kaynaklıdır. Emniyet kemeriyle askıda kalan bir işçiye 15 dakika içinde müdahale edilmezse askı travması (suspension trauma) sonucu ölüm gerçekleşebilir. Şantiye acil durum planında yüksekten kurtarma ekibi ve kurtarma makara sistemleri mutlaka önceden tanımlanmalıdır.

2. Kazı ve İksa Göçükleri

Temel hafriyatı veya boru kanalı kazılarında şev stabilitesinin bozulması sonucu ani toprak kaymaları yaşanabilir. Göçük anında kazı bölgesinde titreşim yaratan tüm iş makineleri derhal durdurulmalı, göçük altındaki işçiyi kurtarmak için kepçe değil, el aletleri ve tahkimat destekli kurtarma yöntemi uygulanmalıdır.

3. Kule Vinç ve Kaldırma Aracı Kazaları

Şiddetli rüzgar, aşırı yük momenti veya halat kopması neticesinde kule vinç veya mobil vinçlerin devrilme riski bulunur. Rüzgar hızı 50 km/s (14 m/s) eşiğini aştığında kaldırma işleri durdurulmalı, kule vinç rüzgar gülü moduna alınmalıdır.

4. Şantiye Yangınları ve Parlama Senaryoları

Ahşap kalıp malzemeleri, strafor/EPS yalıtım levhaları ve solventli astar kimyasalları şantiyelerde yangın yükünü katbekat artırır. Şantiyede sıcak çalışma (kaynak, taşlama) yapılan alanlar ile izolasyon depolama sahaları arasında en az 15 metre güvenlik mesafesi korunmalıdır.

Şantiye Toplanma Alanı Nerede ve Nasıl Konumlandırılmalıdır?

• Güvenli Mesafe: Toplanma alanı; bina yüksekliğinin en az 1.5 katı uzaklıkta, kule vinç bom tarama sahasının dışında ve elektrik nakil hatlarından uzakta belirlenmelidir.
• Tabela ve Aydınlatma: 'Acil Toplanma Yeri' tabelası yeşil zemin üzeri beyaz piktogramlı ve gece vardiyaları için aydınlatılmış olmalıdır.
• Yoklama ve Sayım Disiplini: Taşeron formenleri toplanma alanına geldiklerinde anlık personel listesini Toplanma Amirine sunmalı; eksik çalışan varsa derhal isim ve muhtemel çalışma katı bildirilmelidir.